Giải Mã Tranh Cãi: Hộ Kinh Doanh Dưới 1 Tỷ Lỡ Nộp Tờ Khai Quý 1/2026 Nên Hủy Hay Khai Bổ Sung Điều Chỉnh Về 0?

Sự ra đời của Nghị định 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm là một cú hích tuyệt vời cho cộng đồng kinh doanh. Tuy nhiên, chính sách mới này cũng kéo theo một tình huống “dở khóc dở cười” trên thực tế: Rất nhiều Hộ kinh doanh (HKD) xác định doanh thu năm nay dưới 1 tỷ nhưng đã trót nộp Tờ khai thuế Quý 1/2026 và đóng tiền theo quy định cũ.

Hiện nay, để xử lý tờ khai đã nộp nhầm này, các cơ quan thuế địa phương đang linh động hướng dẫn người nộp thuế thực hiện theo 1 trong 2 phương án:

1. Làm đơn xin hủy tờ khai: Phương án này đòi hỏi HKD phải làm thủ tục thủ công (nộp công văn xin hủy) và phải thực hiện lại bước thông báo số tài khoản ngân hàng từ đầu.
2. Nộp tờ khai bổ sung, điều chỉnh doanh thu về 0: Phương án này thao tác trực tuyến đơn giản, nhanh gọn hơn rất nhiều và bảo lưu được thông báo số tài khoản ngân hàng trước đó.

Tuy nhiên, những ngày qua, phương án thứ 2 đang vấp phải luồng tranh luận gay gắt từ một số chuyên gia cho rằng: “Quý 1 buôn bán có dòng tiền thật, có doanh thu thật thì tại sao lại khai bổ sung doanh thu bằng 0? Khai như vậy là sai bản chất!”. Nhận định này khiến không ít chủ HKD hoang mang tột độ, e ngại việc làm sai sẽ bị cơ quan thuế phạt sau này.

Dưới góc nhìn phân tích chuyên môn kế toán sâu sát với quy định pháp luật, bài viết này sẽ làm rõ bản chất của việc “điều chỉnh doanh thu về 0”, giúp anh chị gỡ bỏ hoàn toàn sự băn khoăn để yên tâm thao tác!

Phân Định Rõ Ràng Các Khái Niệm “Doanh Thu”

Sự nhầm lẫn và tranh cãi nổ ra chủ yếu vì mọi người đang đánh đồng chữ “Doanh thu” chung chung thành một. Trong kế toán thuế, chúng ta phải phân biệt rạch ròi 4 khái niệm sau:

1. Doanh thu bán hàng: Là tổng số tiền thu được từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trên thực tế.
2. Doanh thu không chịu thuế: Là phần doanh thu rơi vào các đối tượng/ngưỡng được Nhà nước miễn trừ nghĩa vụ thuế.
3. Doanh thu chịu thuế: Là phần doanh thu thuộc diện bị áp thuế theo quy định.
4. Doanh thu tính thuế: Là phần giá trị cuối cùng được dùng làm “nền móng” để nhân với thuế suất, sinh ra số tiền thuế phải nộp.

Công thức tính thuế bất di bất dịch của HKD là: Thuế phải nộp = Doanh thu TÍNH THUẾ x Tỷ lệ tính thuế (hoặc thuế suất)

Để dễ hiểu, chúng ta cùng áp dụng vào 2 kịch bản của một HKD bán tạp hóa trong năm 2026 dưới đây.

Kịch Bản 1: Doanh thu bán hàng năm 2026 ước tính 900 triệu đồng (Dưới ngưỡng 1 tỷ)

• Doanh thu bán hàng: 900 triệu đồng.
• Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, vì tổng doanh thu dưới 1 tỷ nên toàn bộ 900 triệu này được xếp vào Doanh thu không chịu thuế GTGT và TNCN.
• Khi đó, Doanh thu chịu thuế GTGT, TNCN nghiễm nhiên bằng 0.
• Kéo theo Doanh thu tính thuế GTGT, TNCN cũng bằng 0.
• Lắp vào công thức: Thuế phải nộp = 0 x Thuế suất = 0 đồng.

Vậy với kịch bản này, dòng tiền 900 triệu kia sẽ đi đâu? Nó sẽ không nằm trên tờ khai tính thuế hàng quý, mà sẽ được cơ sở khai báo vào cuối năm thông qua Mẫu thông báo doanh thu bán hàng (01/TKN-CNKD).

Kịch Bản 2: Doanh thu bán hàng năm 2026 ước tính 1,5 tỷ đồng (Vượt ngưỡng 1 tỷ)

• Doanh thu bán hàng: 1,5 tỷ đồng.
• Vì vượt ngưỡng miễn trừ, nên phần Doanh thu không chịu thuế = 0.
• Doanh thu chịu thuế GTGT = Toàn bộ 1,5 tỷ đồng (Lưu ý: Thuế GTGT không có cơ chế trừ lùi ngưỡng 1 tỷ). Do đó, Doanh thu tính thuế GTGT = 1,5 tỷ đồng.
  • Thuế GTGT phải nộp = 1,5 tỷ đồng x 1% = 15 triệu đồng.
• Doanh thu chịu thuế TNCN = 1,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, thuế TNCN cho phép trừ đi ngưỡng miễn thuế 1 tỷ (phương pháp tính thuế TNCN theo doanh thu tính thuế).
  • Doanh thu tính thuế TNCN = 1,5 tỷ – 1 tỷ = 500 triệu đồng.
  • Thuế TNCN phải nộp = 500 triệu đồng x 0,5% = 2,5 triệu đồng.

Kết Luận: Khai Bổ Sung Về 0 Có Sai Bản Chất Không?

Câu trả lời khẳng định là: KHÔNG SAI BẢN CHẤT.

Chỉ tiêu “Doanh thu” hiển thị trên tờ khai thuế Quý (Mẫu 01/CNKD) được thiết kế để yêu cầu HKD điền Doanh thu chịu thuế, chứ không phải tổng doanh thu bán hàng. Điều này tương tự như việc các cơ sở kinh doanh thức ăn chăn nuôi, dịch vụ y tế khám chữa bệnh… dù bán hàng thu được hàng tỷ đồng mỗi quý, nhưng vì mặt hàng đó thuộc diện “Không chịu thuế GTGT”, nên trên tờ khai ở cột thuế GTGT, họ vẫn điền doanh thu bằng 0.

Đối chiếu lại với trường hợp HKD có tổng doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống: Vì pháp luật mới đã quy định toàn bộ doanh thu của anh chị là “Doanh thu không chịu thuế”, nên Doanh thu chịu thuế lúc này chính xác là bằng 0.

Việc anh chị vào eTax Mobile lập tờ khai bổ sung, điều chỉnh cột doanh thu chịu thuế của Quý 1/2026 về mức 0 là hoàn toàn đúng với lô-gic vận hành của luật, giúp hệ thống điện tử xóa bỏ số tiền thuế phát sinh sai trước đó một cách tự động, hợp lệ.

Do đó, các anh chị chủ hộ kinh doanh hoàn toàn có thể yên tâm chọn phương án khai bổ sung doanh thu về 0 cho tiện lợi, giảm bớt thủ tục hành chính giấy tờ rườm rà. Tổng doanh thu bán hàng thực tế sinh ra trong năm, anh chị chỉ cần theo dõi đầy đủ trên sổ sách và chốt báo cáo 1 lần vào cuối kỳ trên tờ Thông báo doanh thu 01/TKN-CNKD là đã tuân thủ trọn vẹn pháp luật!

Bài viết có sử dụng nội dung của chị Nguyễn Thị Thu Hồng nhưng được diễn giải chi tiết thêm để mọi người dễ hình dung.